✅ Maqom 📄 ILR (5 yil) 🇬🇧 Fuqarolik (+1 yil) 🛂 Pasport
Birinchi kundan tayyorgarlik boshlang — kechiktirmang
O'z sanangizni hisoblang →
⚠️ BARCHA hujjatlarni saqlang — hech qachon tashlamang
Windrush saboqi: 2010 yilda UK hukumati Karib dengizi mamlakatlaridan kelgan muhojirlarning landing cardlarini yo'q qildi. O'n yillab qonuniy yashagan odamlar uy-joy, sog'liqni saqlash va ishdan mahrum bo'ldi. 83+ kishi deportatsiya qilindi. Sabab — ularda hujjat yo'q edi.
Nimalarni saqlash kerak:
✓ Home Office'dan kelgan barcha xatlar
✓ ARC karta (ikki tomonining surati)
✓ eVisa skrinshotlari
✓ BRP (agar bo'lsa)
✓ Har yilgi P60
✓ Payslips, council tax bills, bank ko'chirmalari
✓ Advokat bilan yozishmalar
✓ Chipta va boarding pass'lar (yashash isboti uchun)
💡 Hammasini skanerlang va bulutda saqlang (Google Drive, iCloud) — qog'oz yo'qolishi mumkin.
🔐
GOV.UK One Login
Barcha davlat xizmatlari uchun yagona akkaunt — darhol yarating

GOV.UK One Login — barcha davlat xizmatlari uchun yagona akkaunt: soliqlar, eVisa, Universal Credit, ILR va fuqarolik uchun ariza berish.

O'rnini bosadi: eski Government Gateway. Vaqt o'tishi bilan barcha xizmatlar One Login'ga o'tadi.

Qanday yaratish:

  • sign-in.service.gov.uk saytiga kiring
  • Email va telefon kerak
  • Tasdiqlash uchun: pasport yoki BRP
  • GOV.UK ID Check ilovasini yuklab oling

Maslahat: maqom olgandan keyin darhol akkaunt yarating — hamma narsa uchun kerak bo'ladi.

Good Character
ILR va fuqarolik uchun talab — birinchi kundan boshlang

Good character — ILR va fuqarolik uchun majburiy talab. Home Office sizning UK'dagi butun tarixingizni tekshiradi.

Nima zarar yetkazishi mumkin:

  • Sudlanganlik (har qanday, hatto kichik)
  • HMRC oldidagi soliq qarzlari
  • Hujjatlarda yolg'on ma'lumotlar
  • To'lanmagan jarimalar (council tax, TV licence)
  • Immigratsiya qoidalarini buzish
  • Bankrotlik

Nima ta'sir QILMAYDI:

  • Parking tickets (o'z vaqtida to'langan bo'lsa)
  • £100 gacha kichik jarimalar (to'langan bo'lsa)
  • Tezlik uchun jarimalar (to'langan bo'lsa)

Qanday tekshirish: gov.uk saytida DBS check (£18 basic) buyurtma qiling. HMRC'ni tekshiring — qarzlar yo'qmi.

💡 Asosiy qoida: maqom olgandan BIRINCHI KUNDAN good character'ga g'amxo'rlik qiling. Soliq to'lang, qonunni buzmang, barcha hisob-kitoblarni o'z vaqtida to'lang.

💷
Soliqlar
PAYE, Self Assessment, NI Number — o'zingizga qanday zarar yetkazmaslik

Birovga ishlaysizmi (employed)? Soliqlarni ish beruvchi avtomatik ravishda PAYE orqali to'laydi. Siz hech narsa qilishingiz shart emas.

Self-employed yoki qo'shimcha daromad? Har yili 31 yanvargacha Self Assessment topshirishingiz shart.

NI Number (National Insurance) — maqomdan keyin HMRC'dan avtomatik keladi. Agar 8 haftadan keyin kelmasa — 0800 141 2075 raqamiga qo'ng'iroq qiling.

P60 — ish beruvchidan yillik soliq ma'lumotnomasi. BARCHA P60'larni saqlang — ILR uchun kerak!

Qayerda topshirish: GOV.UK Personal Tax Account orqali

⚠️ Soliq deklaratsiyasini topshirmaslik = HMRC oldida qarz = good character muammosi = ILR yoki fuqarolikda rad etish.

💼
Self-employed va biznes
Biznesni qanday boshlash, TERN, Oshpaz tarixi

Sole Trader — eng oddiy variant. gov.uk/set-up-sole-trader saytida bepul ro'yxatdan o'tish. Self Assessment topshirish majburiy.

Limited Company — alohida yuridik shaxs. Ko'proq hujjatlar, lekin cheklangan javobgarlik. Companies House'da ro'yxatdan o'tish (£12).

Majburiyatlar: har yili Self Assessment, daromad va xarajatlar hisobini yuritish, chek va invoice'larni 5 yil saqlash.

🌟 Muvaffaqiyat tarixi: Oshpaz
Muzaffar Sadiqov O'zbekistondan kelgan va 2017 yilda biznesni boshlash uchun yordam izlab TERN ni topdi. Ko'cha ovqatidan KERB orqali boshladi. Bugun — Londonda 3 ta restoran: Seven Dials Market, Mercato Metropolitano va Regent Street. British Street Food Award 2025 g'olibi.

Qochoq tadbirkorlar uchun yordam:

  • TERN — The Entrepreneurial Refugee Network. 750+ asoschilari. Bepul dasturlar, mentorlar, jamoa
  • Start Up Loans — £25,000 gacha yillik 6% + bepul mentor
  • Prince's Trust — 18-30 yoshlilar uchun grantlar va qo'llab-quvvatlash
🏠
Residence requirement
Uzluksiz yashash — yo'qligingiz kunlarini hisoblang

ILR uchun UK'da 5 yil uzluksiz yashash kerak.

Yo'qlik qoidalari:

  • 5 yil ichida jami maksimum 450 kun
  • Bir safarda maksimum 90 kun ketma-ket
  • Agar oshirib yuborsangiz — tushuntirish xati yuboring

Yashashni qanday isbotlash:

  • Pasportdagi muhrlar
  • Boarding pass'lar va chiptalar
  • Bank statements (UK'dagi tranzaksiyalar)
  • Council tax bills, utility bills
  • P60, payslips

💡 Chet elga barcha safarlaringiz jadvalini yuring: chiqish sanasi, qaytish sanasi, mamlakat, maqsad. ILR berish vaqtida kerak bo'ladi.

📝
Life in the UK Test
24 ta savol, £50, faqat ingliz tilida

Majburiy test ILR va fuqarolik uchun. 45 daqiqada 24 ta savol, 18+ to'g'ri javob kerak.

Narxi: £50

Ro'yxatdan o'tish: gov.uk/life-in-the-uk-test

Nima o'qish: "Life in the United Kingdom: A Guide for New Residents" kitobi (Amazon'da £12.99). UK tarixi, siyosati, huquqlari, madaniyatini qamrab oladi.

Mashq: lifeintheuktestweb.co.uk saytida bepul testlar

📌 Test faqat ingliz tilida mavjud. Avval tilni B1 darajasiga yetkazing, keyin testga tayyorlaning.

🗣️
English B1
ILR va fuqarolik uchun talab — B2 ga oshishi mumkin

Hozirda: ILR va fuqarolik uchun B1 speaking & listening talab qilinadi.

⚠️ 2026 yil yanvaridan ish vizalari uchun allaqachon B2 ga oshirildi. Fuqarolik uchun muhokama qilinmoqda — gov.uk/english-language tekshiring

Qabul qilinadigan testlar:

  • IELTS Life Skills B1 (~£150)
  • Trinity College GESE Grade 5 / ISE I (~£200)

Istisnolar (test kerak emas):

  • Ingliz tilida so'zlashadigan mamlakatlar fuqarolari (AQSh, Kanada, Avstraliya va boshq.)
  • Ingliz tilida o'qitilgan diplom bor (ECCTIS tasdig'i kerak)
  • 65+ yosh yoki tibbiy ko'rsatmalar

Bepul ESOL: Kurslarga qanday yozilish →

📄
ILR uchun ariza
5 yildan keyin — SET(AC) shakli, £2,885

Qachon: maqom olgandan 5 yil uzluksiz yashashdan keyin.

Shakl: SET(AC) — Settlement for Refugees

Narxi: £2,885 + £19.20 (biometrics)

Hujjatlar:

  • eVisa / BRP
  • Barcha yillar uchun P60
  • Tax returns (agar self-employed bo'lsa)
  • Oxirgi yilgi payslips
  • Council tax bills
  • Bank statements
  • Life in the UK test sertifikati
  • English B1 sertifikati

Topshiriladi: GOV.UK orqali onlayn

Muddat: ~6 oy. Super-shoshilinch xizmat: +£800 = 1 ish kunida qaror.

🇬🇧
Fuqarolik uchun ariza
ILR'dan 1 yil keyin — AN shakli, £1,580

Qachon: ILR olgandan 1 yil keyin.

Shakl: AN (Application for Naturalisation)

Narxi: £1,580 (£1,330 ariza + £80 marosim + £19.20 biometrics + ~£150 English test)

Nima kerak:

  • 2 ta tavsiyanoma — British citizens, sizni 3+ yil shaxsan taniydi
  • Life in the UK test — ILR uchun allaqachon topshirilgan
  • English B1 — ILR uchun allaqachon tasdiqlangan
  • Good character — toza tarix
  • Continuous residence — maks 450 kun yo'qlik, maks 90 kun ketma-ket

Muddat: ~6 oy.

Marosim: oath yoki affirmation of allegiance, naturalizatsiya sertifikatini olasiz. Shundan keyin britaniya pasportiga ariza berishingiz mumkin.

📞
Yordam uchun qayerga murojaat qilish
Kontaktlar, tashkilotlar, bizning jamoa
Asosiy
1. Barcha hujjatlarni saqlang — Windrush saboqi
2. Soliqlarni o'z vaqtida to'lang — bu good character
3. Yo'qlik kunlarini hisoblang — 5 yilda 450 dan oshmasin
4. Ingliz tilini o'rganing — kamida B1 kerak
5. Life in the UK Test'ga tayyorlaning — 24 ta savol, £50
6. 5 yildan keyin ILR (£2,885) → 6 yildan keyin Fuqarolik (£1,580)
Oxirgi yangilanish: 2026 yil aprel
Manbalar: GOV.UK, HMRC, Home Office, TERN, Refugee Council
⚠️ Ushbu saytdagi barcha ma'lumotlar umumiy axborot xarakteriga ega va huquqiy maslahat hisoblanmaydi.