Buyuk Britaniya taʼlim tizimi

Yangilandi: 12 aprel 2026

Qisqacha

Buyuk Britaniyada 9 daraja taʼlim mavjud. Bakalavr 3 yil (4 emas!). Magistr 1 yil (2 emas!). ILR uchun ingliz tili B1 kerak. Quyida — MDH tizimi bilan solishtirish jadvali.

Daraja

Entry dan PhD gacha

3 yil

Bakalavr

MDHdagi 4 yil emas

1 yil

Magistr

MDHdagi 2 yil emas

ILR uchun

IELTS 4.0

Buyuk Britaniya vs MDH — jadval

Buyuk Britaniya darajasi	Bu nima	MDHdagi o‘xshashi	Yosh
Entry Level	ESOL (Boshqa tilda gaplashuvchilar uchun ingliz tili kurslari), asosiy savodxonlik	Boshlang‘ich maktab	istalgan
Level 1	GCSE (baholar 3-1)	7-8 sinflar	14-16
Level 2	GCSE (baholar 9-4)	9 sinf (attestat)	16
Level 3	A-Level / BTEC Level 3	11 sinf / texnikum	16-18
Level 4-5	HNC / HND / Foundation Degree	Kollej / to‘liqsiz oliy ta’lim	18+
Level 6	Bachelorʼs (BA, BSc)	Bakalavr (lekin 3 yil!)	18-21
Level 7	Masterʼs (MA, MSc, MBA)	Magistr (lekin 1 yil!)	21+
Level 8	PhD / Doctorate	Fan nomzodi	22+

Har bir daraja — oddiy so‘zlar bilan

🔤 GCSE — asosiy imtihonlar (Level 2)

16 yoshda imtihonlar. Buyuk Britaniyada barcha bolalar topshiradi. Baholar 9 (a’lo) dan 1 (yomon) gacha. Ish uchun odatda matematika va ingliz tilidan GCSE 4+ baho kerak. Kattalar ham topshirishi mumkin — kollejda bepul.

📚 A-Level — universitetga kirish uchun (Level 3)

18 yoshda imtihonlar. O‘quvchi 3-4 ta fanni tanlaydi. 2 yil chuqur o‘rganadi. Natija — A*-E baholari. Universitetlar A-Levelga qarab qabul qiladi. Kattalar Access to HE (kollejdan oliygohga ko‘tarilish kursi) o‘tishi mumkin — bu A-Levelga muqobil, 1 yil davom etadi.

🛠️ BTEC — amaliy ta’lim (Level 2-3)

Texnikumga o‘xshaydi. Ammo Buyuk Britaniyada bu hurmatli kvalifikatsiya. Ko‘proq amaliyot, kamroq imtihon. Biznes, IT, sog‘liqni saqlash, qurilish bo‘yicha mavjud. BTEC Level 3 bilan universitetga kirish mumkin.

🚀 Access to HE — universitetga tez yo‘l

Kattalar (19+) uchun maxsus kurs. 1 yil davom etadi. Universitetga kirish uchun A-Level o‘rnini bosadi. Qochqinlar uchun ideal — 2 yil A-Level o‘qish shart emas. Agar 19+ va qochqin bo‘lsangiz, bepul.

🎓 Bachelorʼs — bakalavr (Level 6)

Birinchi universitet darajasi. Angliyada — 3 yil (MDHdagi 4 yil emas!). Narxi £9,250/yil, ammo qochqinlar student finance (o‘qish uchun kredit) oladi — yiliga £25K+ ishlab topganingizdan keyin to‘laysiz.

🏆 Masterʼs — magistr (Level 7)

Ikkinchi daraja. Buyuk Britaniyada — 1 yil (MDHdagi 2 yil emas!). Intensiv ta’lim. Narxi £10-15K. Qochqinlar uchun stipendiyalar bor (Chevening, CARA, universitetlar). Postgraduate loan (magistratura krediti) £12,167 gacha.

MDHdan asosiy farqlar

Maktab uzoqroq. Bolalar 18 yoshgacha o‘qiydi (17 emas). Shuning uchun universitet qisqaroq.

Ixtisoslashuv ertaroq. 16 yoshdan o‘quvchi 3-4 ta fanni tanlaydi. MDHdagi 10-11 sinflardagi «umumiy ta’lim» yo‘q.

Amaliyot qadrlanadi. BTEC (texnikum) A-Level bilan teng hisoblanadi. Kasbiy diplom bilan universitetga kirish mumkin.

Moslashuvchanlik. Kattalar istalgan darajadan boshlashi mumkin. Yosh chegarasi yo‘q. 40 yoshli kishi kollejda GCSE o‘qishi mumkin — bu normal.

Tez-tez beriladigan savollar

GCSE bizning 9-sinfdan nimasi bilan farq qiladi?

GCSE — 16 yoshda (Year 11) topshiriladigan imtihonlar. 9-sinfni tugatishga o‘xshaydi. Ammo Buyuk Britaniyada o‘quvchilar 8-10 ta fan bo‘yicha alohida imtihon topshiradilar. Baholar 9-1 (9 eng yaxshi). Bu attestat emas, balki alohida natijalar to‘plami.

A-Level — bu bizning 11-sinfga o‘xshaydimi?

Taxminan. A-Level 18 yoshda topshiriladi. Asosiy farq — o‘quvchi faqat 3-4 ta fanni tanlab, ularni chuqur o‘rganadi. Bu umumiy attestat emas. Bu universitetga kirish uchun ixtisoslashtirilgan imtihonlar.

Buyuk Britaniyada bakalavr 3 yilmi? 4 yil emasmi?

Ha, Angliyada bakalavr 3 yil (Shotlandiyada 4 yil). Bu to‘liq daraja. MDHda bakalavr 4 yil, chunki birinchi kurs maktabni takrorlaydi. Buyuk Britaniyada maktab uzoqroq (18 yoshgacha), shuning uchun universitet qisqaroq.

BTEC nima?

BTEC — amaliy ta’lim. Texnikumga o‘xshaydi, lekin A-Level bilan teng hisoblanadi. Biznes, IT, sog‘liqni saqlash, qurilish bo‘yicha mavjud. BTEC bilan universitetga kirish mumkin.

Menga IELTS kerakmi?

Universitet uchun odatda IELTS 6.0-6.5. Kollej uchun yo‘q, placement test yetarli. ILR (doimiy yashash uchun) — B1 (IELTS 4.0) kerak. Fuqarolik uchun ham B1.

🏫 Kollejlar haqida bilib oling →