Медициналык карьера — carerден дарыгерге чейин
Жумушту квалификациясыз баштаса болот — Healthcare Assistant (бейтаптарга кам көрүүчү жардамчы) катары: NHS сизди жумуш ордунда акысыз окутат. Медсёстрам жана акушеркам мамлекет жылына £5,000 грант берет, аны кайтаруунун кажети жок. Качкын статусундагы дарыгерлер үчүн PLAB 1 экзамены акысыз. REACHE программасы аркылуу 323 дарыгер өттү.
Карьера тепкичтери — нөлдөн дарыгерге чейин
| Кесип | Окуу | Айлык | Башталышы |
|---|---|---|---|
| HCA / Carer | NVQ 2-3, квалификациясыз | £24Kдан | Дароо |
| Nursing Associate | 2 жыл apprenticeship | £26Kдан | HCAдан кийин |
| Медсестра (Nurse) | 3 жыл BSc, £5K/жыл грант | £29Kдан | BSc Nursing |
| Акушерка (Midwife) | 3 жыл BSc | £29Kдан | BSc Midwifery |
| Парамедик (Paramedic) | 3 жыл BSc | £29Kдан | BSc Paramedic |
| Дарыгер (Doctor) | 5-6 жыл MBBS | £41Kдан | MBBS Medicine |
NVQ (National Vocational Qualification) — жумуш ордунда алынуучу сертификат. BSc (Bachelor of Science) — бакалавр диплому, адатта университетте 3 жыл. Apprenticeship — түздөн-түз жумуш ордунда окуу, бул үчүн айлык төлөнөт. MBBS — дарыгердин диплому.
Healthcare Assistant — квалификациясыз баштаңыз
Иштөө укугу. Башпаанек издегендерде (asylum seekers) чектөөлөр бар — бул тууралуу көп берилүүчү суроолор бөлүмүндөгү «Башпаанек издегендер NHSте иштей алабы?» деген суроону караңыз. Жалпы эрежелер «UKда иштөө» баракчасында.
Чет өлкөлүк медсестраларга — NMC жолу
Бул жол адатта 6-12 айга созулат. Төлөмдөн мурун суммаларды NMC сайтынан тактаңыз.
Дарыгер-качкын үчүн — GMC жана PLAB жолу
PLAB (Professional and Linguistic Assessments Board) — чет элдик дарыгерлер үчүн экзамен. Адатта PLAB 1 £283 турат (2026-жылдын 1-апрелинен тартып GMC тарифи). Бирок дарыгер-качкындар үчүн — акысыз.
PLAB 2 (практикалык экзамен) — адатта £1,036 (2026-жылдын 1-апрелинен тартып). Качкындар үчүн — 50% арзандатуу (болжол менен £518).
GMC каттоосу (General Medical Council — дарыгерлерге иштөөгө уруксат берүүчү кеңеш): PLAB тапшыргандан кийин каттоодон өтүп, UKда дарыгер болуп иштей аласыз.
NHS Learning Support Fund — жылына £5,000 грант
Эгер сиз мээримди, акушерка, фельдшер же башка медициналык адистикке окуп жатсаңыз, NHS жылына £5,000 берет. Бул грант — кайтаруу керек эмес.
Кошумча: бала кароого £2,000 15 жашка чейинки балага жылына (Parental Support). Айрым адистиктерде — кошумча £1,000 (Specialist Subject Payment).
Арыз берүү: nhsbsa.nhs.uk
Көп берилген суроолор
NHSте квалификациясыз иштесе болобу?
Ооба. Healthcare Assistant (HCA) — бейтаптарга кам көрүүчү жардамчы катары баштасаңыз болот. Квалификациянын кереги жок: NHS сизди жумуш ордунда үйрөтөт. Айлык жылына £25,272ден башталат (Band 2 — NHSтин айлык шкаласынын экинчи баскычы). Жакшы англис тили жана иштөө укугу гана керек.
UKда медсестралар канча табышат?
Жаңы медсестра (Band 5) — жылына £32,073. Тажрыйбалуу (Band 6) — £39,959. Улуу медсестра (Band 7) — £49,387. Кошумча түнкү нөөмөттөр, дем алыш күндөрү жана Лондондо иштегендик үчүн кошумча акы (+20%га чейин) төлөнөт. NHS ошондой эле пенсия, 27 күн өргүү жана акысыз окутууну берет.
Мен башка өлкөдөн келген дарыгермин. UKда кантип иштесем болот?
GMCде (General Medical Council — дарыгерлерди жумушка уруксат берүүчү кеңеш) каттоодон өтүү керек. Жол: PLAB 1 (тест, качкындар үчүн акысыз) → PLAB 2 (практикалык экзамен, качкындар үчүн 50% арзандатуу) → GMC каттоосу → жумуш. REACHE программасы акысыз жардам берет. Азыркыга чейин 323 дарыгер REACHE аркылуу өттү.
Мен башка өлкөдөн келген медсестрамын. Эмне кылуу керек?
NMC (Nursing and Midwifery Council — медсестралар жана акушеркалар кеңеши) аркылуу каттоо. Жол: IELTS 7.0 → CBT тести (£83) → OSCE практикалык экзамени (£794) → NMC каттоосу (£153). Бардык процесс 6-12 айды алат. Кээ бир жумуш берүүчүлөр бардык чыгымдарды төлөп беришет.
Башпаанек издегендер (asylum seekers) NHSте иштей алабы?
Башпаанек издегендер алгачкы 12 айда иштей алышпайт. 12 айдан кийин permission to work (иштөө уруксаты) сураса болот, бирок 2026-жылдын 26-мартынан баштап берилген арыздар үчүн — Appendix Skilled Occupations тизмесиндеги RQF 6+ деңгээлиндеги адистиктер боюнча гана (бул тизмеге дарыгерлер, медайымдар жана башка жөнгө салынуучу медициналык кесиптер кирет). Окууга каалаган убакта болот.
NHS bursary жана грант деген эмне?
NHS Learning Support Fund медайым, акушерка жана башка медицина адистигиндеги студенттерге жылына £5,000 берет. Бул грант — аны кайтаруунун кереги жок. Мындан тышкары, балага жылына кошумча £2,000га чейин (Parental Support), айрым адистиктерде дагы £1,000 (Specialist Subject Payment) берилет. nhsbsa.nhs.uk сайтынан арыз берсе болот.
Акыркы жаңыртуу: 2026-жылдын 8-августу — 2026/27-жылдагы сандарды текшерүү. PLAB төлөмдөрү GMCнин fee-жадыбалы боюнча такталды (2026-жылдын апрели). Айлык акылар, экзамен төлөмдөрү жана гранттын өлчөмү ушул датага карата көрсөтүлгөн. Документ тапшыруудан мурун расмий сайттардан сандарды тактаңыз: healthcareers.nhs.uk, nmc.org.uk, gmc-uk.org жана nhsbsa.nhs.uk.