Балдар — мектеп, тамак, укуктар
5-16 жаштагы бардык балдар UK'те окууга милдеттүү — статусуна карабастан. Мектеп акысыз. Free School Meals, 15 саат акысыз childcare, формага £200 чейин жардам бар.
🎒 Билим алуу укугу
Эмне кылуу керек: local council'дин education department'ине кайрылыңыз. Алар орду бар мектеп табат. Эгер бала англис тилин билбесе — мектеп EAL колдоосун (English as Additional Language) берет.
🍽️ Free School Meals
Ким алат:
• NASS number бар Asylum seekers — автоматтык түрдө
• NRPF бар үй-бүлөлөр, кирешеси £22,700'дөн аз
• Universal Credit, Income Support, JSA алган үй-бүлөлөр
Кантип арыз берүү: мектептен форма сураныңыз. Мектеп толтурууга жардам берет.
👕 Мектеп формасы
Эмне кылуу керек: мектептен же council'дан сураныңыз. Мындан сырткары secondhand форма (б/у) — мектептер көп учурда чогултуп, акысыз таратышат.
👶 Childcare (бакча)
30 саат — иштеген ата-энелер үчүн.
2025-жылдын сентябрынан баштап программа кеңейтилди: көбүрөөк үй-бүлөлөр акысыз сааттарды алышат. Local council'дан же gov.uk/childcare-calculator сайтынан билип алыңыз.
🥛 Healthy Start
Канча: £4.25/жума (1-4 жаштагы балдар), £8.50/жума (кош бойлуулар жана 1 жашка чейинки балдар).
Ким алат: кош бойлуулар жана 4 жашка чейинки балдары бар үй-бүлөлөр asylum support же жөлөкпулдарда.
Арыз: healthystart.nhs.uk
🧒 Коштоочусуз балдар
Эмне берилет:
• Foster care (багуучу үй-бүлө) же council турак-жайы
• Социалдык кызматкер
• Юридикалык жардам
• Refugee Council IUSS — коштоочусуз балдарга акысыз жардам
♿ Өзгөчө муктаждыктар (SEND)
EHC Plan (Education, Health and Care) — жеке жардам планы. Мектептен council аркылуу EHC assessment өткөрүүнү сураныңыз. Бул акысыз. Council 20 жуманын ичинде жооп берүүгө милдеттүү.
🛡️ Баланы коргоо
• Children's Services — local council аркылуу
• NSPCC: 0808 800 5000 — балдарды коргоо акысыз линиясы (24/7)
• Childline: 0800 1111 — балдардын өздөрү үчүн (акысыз, анонимдүү)
Көп берилген суроолор
Мектеп баланы статусуна байланыштуу кабыл албай коюшу мүмкүнбү?
Жок. 5-16 жаштагы бардык балдардын UK'те билим алууга укугу бар. Мектеп иммиграциялык статусу үчүн кабыл алуудан БАШ ТАРТА АЛБАЙТ. Бул мыйзам.
Баланы мектепке кантип жазсам болот?
Local council'дин education department'ине кайрылыңыз. Алар орун табат. Эгер бала англис тилин билбесе — мектеп EAL колдоо көрсөтүүгө милдеттүү (English as Additional Language).
Free School Meals деген эмне?
Мектепте күн сайын акысыз ысык тамак. NASS number бар asylum seekers — автоматтык түрдө. Качкындар — үй-бүлөнүн кирешеси £22,700'дөн аз болсо. Мектептен өтүнмө алыңыз.
Мектеп формасы канча турат?
Көптөгөн council формага £200 чейин грант берет. Сумма районго жараша. Мектептен же council'дан сураңыз — алар кантип арыз бериш керек экенин айтышат.
Балам жалгыз келди — эмне кылам?
Коштоочусуз келген жашы жете электер автоматтык түрдө "looked after child" статусун алат. Council турак-жай (foster care), социалдык кызматкер жана юридикалык жардам берүүгө милдеттүү. Refugee Council IUSS да жардам берет.
Баламдын өзгөчө муктаждыктары бар (SEND) — жардам барбы?
Ооба! Өзгөчө муктаждыктары бар балдардын UK балдары менен бирдей укуктары бар. Мектептен council аркылуу EHC assessment өткөрүүнү сураныңыз. Бул акысыз.