Immigration Detention — сіздің құқықтарыңыз және босап шығу жолдары
IRC — түрме ЕМЕС, сіз қылмыс жасаған жоқсыз. Бұл Home Office-тің әкімшілік ұстауы. Сізде құқықтар бар: адвокат, медициналық көмек, bail, кездесулер. Bail кез келген уақытта мүмкін — тіпті жаңа ұсталсаңыз немесе депортация күтіп тұрсаңыз да.
Immigration detention деген не
Immigration Removal Centre (IRC) — Home Office депортация немесе asylum мәселесін шешкенше адамдарды ұстайтын орын. UK-де 12 IRC жұмыс істейді, оларды жеке компаниялар басқарады (Mitie, Serco, GEO Group). Бұл түрме ЕМЕС — сіз қылмыс жасаған жоқсыз. Бірақ рұқсатсыз шығуға болмайды.
Негізгі IRC орталықтары: Brook House және Tinsley House (Гатвик маңы, men), Yarl's Wood (Bedfordshire, бұрын әйелдерге арналған), Colnbrook және Harmondsworth (Хитроу маңы, men), Dungavel (Scotland), Larne House (NI), Derwentside (Durham, women). Кейбір asylum-seekers IRC толып тұрса, уақытша кәдімгі түрмелерде (HMP) ұсталуы мүмкін.
Кімдерді ұстайды
- Баспана беруден бас тартылды (asylum refused)appeal rights таусылғаннан кейін — әсіресе осал топ
- Deportation order барәдетте ≥12 айлық қылмыстық жазадан кейін — automatic deportation triggered
- UK-де қалу құқығы жоқ (no leave to remain)visa мерзімі бітті, әртүрлі route бойынша бас тартылды
- Home Office қашу қаупі бар деп санайдыreporting-ті қамтамасыз ету немесе removal-ға дайындық үшін
- Detained Fast Track (DFT) / DACбелгілі бір санаттарға арналған «accelerated» процедуралар — режим өте қауіпті, дайындалуға уақыт өте аз
- «Removed from study/work»шарттарды бұзған шетелдік студенттер немесе work-visa workers
Detention-дегі құқықтарыңыз
⚖️ Адвокат
Заңгерге жүгінуге құқығыңыз бар. Бірақ ол автоматты түрде тағайындалмайды. Кез келген IRC-тен тегін хабарласыңыз: BID 020 7456 9750 (дс–бс 10:00–12:00) — кез келген IRC-тен тегін қоңырау шалуға болады. Сондай-ақ Detention Action — тегін 0800 587 2096 (дс–бс 10:30–13:00, жұма күні жабық); балама нөмір 020 7226 3114.
🏥 Медициналық көмек
IRC-дегі healthcare team mental health-ты қоса көмектесуге міндетті. Егер бас тартса немесе сапасыз қызмет көрсетсе — тәуелсіз бағалау үшін Medical Justice-қа хабарласыңыз (020 7561 7498).
📞 Телефон
Адвокатқа, BID-ке, Detention Action-ға қоңырау шалу тегін. Отбасына қоңырау шалу ақылы. IRC-де өз нөміріңізді шектеулі түрде пайдалана аласыз (ұялы телефонды әдетте алып қояды).
👥 Кездесулер мен шағымдар
Отбасы мен достар келе алады (алдын ала брондау керек). Жағдайға шағым түсіруге болады — formal complaint procedure + Independent Monitoring Board. Ombudsman — Prisons and Probation Ombudsman.
Bail-ға қалай шығуға болады
босатылудың негізгі жолыImmigration bail — IRC-тен шартты түрде босату. Кез келген уақытта, тіпті ұсталғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң да өтініш беруге болады. Шешімді Immigration Judge немесе Home Office қабылдайды.
- 1. Bail address табыңызсіз тұратын мекенжай. Бұл досыңыздың/туысыңыздың үйі, asylum-housing немесе NGO болуы мүмкін. Bail address болмаса, судья бас тартады.
- 2. BID-ге қоңырау шалыңыз: 020 7456 9750кез келген IRC-тен тегін. Олар bail application беруге көмектеседі, кейде bail surety және legal representation табады.
- 3. Solicitor Bail Application (B1 формасы) бередіTribunal-ға. Тыңдау әдетте 3-8 күн ішінде өтеді. IRC-тен видеобайланыс арқылы қатысуға болады.
- 4. Босату шарттарыHome Office-ке reporting (әдетте), жұмыс істеуге тыйым (жиі), tagging (electronic monitoring), restriction zones. Шарттарды бұзбаңыз = bail сақталады.
- 5. Бас тартса — қайталаңыз28 күннен кейін (немесе жағдай өзгерсе ертерек). Әр жолы жаңа дәлелдер керек.
Rule 35 — азаптау құрбандары мен vulnerable адамдар үшін
Rule 35 of Detention Centre Rules 2001 — IRC дәрігері мына санаттағы кез келген ұсталған адам туралы есеп жазуға міндетті:
- Detention салдарынан денсаулығы нашарлауы мүмкін деген күдікRule 35(1) — одан әрі ұстау зиянды
- Suicidal intentions барRule 35(2)
- Азаптау құрбаныRule 35(3) — asylum кейстері үшін негізгі
Сұрау үшін стандартты фраза: «I want a Rule 35 assessment.» Мүмкін болса, күнді/дәрігердің атын жазып алыңыз. Есеп Home Office-ке жіберіледі, олар нәтижелерге сүйене отырып босату мәселесін қарауға міндетті. Rule 35-ті asylum/bail дәлелдерінде стратегиялық қолдану — solicitor-дың жұмысы.
Егер IRC дәрігері бас тартса / кешіктірсе — Medical Justice (020 7561 7498) тәуелсіз медициналық сарапшы жібере алады. Олардың Medico-Legal Report-ы көбінесе IRC Rule 35-тен де салмақтырақ.
Adults at Risk policy
Adults at Risk in Immigration Detention — detention-ге жарамайтын немесе ұстау үшін күшті негіздеме қажет ететін санаттарды көрсететін Home Office саясаты (2016):
- Азаптау құрбандарысоның ішінде CAT (Convention Against Torture) анықтамасы бойынша
- Trafficking / modern slavery құрбандарыоң NRM шешімі бар
- Ауыр физикалық/психикалық ауруларсоның ішінде severe mental health, PTSD, suicidal ideation бар депрессия
- Жүкті әйелдеравтоматты түрде 72 сағаттық шектеумен
- Сексуалдық / гендерлік зорлық-зомбылық құрбандары
- Егде жастағылар / транс-адамдарIRC-тің оқшауланған ортасындағы жоғары қауіптер
Деңгейлер (Levels 1-3): evidence деңгейі неғұрлым жоғары болса, Home Office-тің ұстау үшін өтетін тесті соғұрлым қатаң болады. Level 3 = detention үшін өте күшті дәлел болуы керек. Адвокат дәлелді Rule 35 + Adults at Risk + bail address комбинациясына негіздейді.
Кім көмектеседі
Кез келген IRC-тен тегін қоңырау шалуға болады (дс–бс 10:00–12:00). Bail application жасауға көмектеседі, Legal Aid бар solicitor іздейді, кейде bail surety табуға да жәрдемдеседі.
020 7456 9750 →Тегін желі дс–бс 10:30–13:00 (жұма күні жабық). Балама нөмір: 020 7226 3114.
0800 587 2096 →Medico-Legal Reports жазатын тәуелсіз дәрігерлер. PTSD, азаптау және ауыр аурулар бойынша өте мықты. Әлсіз Rule 35-ке балама.
020 7561 7498 →Association of Visitors to Immigration Detainees — ұсталғандарға баратын еріктілер желісі. aviddetention.org.uk арқылы жергілікті топты табыңыз.
aviddetention.org.uk →Азаптау құрбандарына арнайы көмек + Medico-Legal Reports. IRC-тен direct referral қабылдайды.
helenbamber.org →Brook House пен Tinsley House-та (Гатвик маңында) ұсталғандарға қолдау. Visits, advocacy, босатылғаннан кейінгі көмек.
gdwg.org.uk →Жиі қойылатын сұрақтар
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл түрме ме?
Жоқ. Immigration Removal Centre (IRC) — түрме ЕМЕС. Бұл әкімшілік ұстау. Сіз қылмыс жасаған жоқсыз. Бірақ рұқсатсыз шығуға болмайды.
Маған тегін адвокат беріле ме?
Адвокат автоматты түрде тағайындалмайды — ұсталғандар көмекке өздері жүгінеді. BID (Bail for Immigration Detainees, 020 7456 9750, дс–бс 10:00–12:00) — барлық IRC-тен тегін қоңырау шалуға болады, Legal Aid адвокатын табуға көмектеседі. Орталықтағы Welfare officer әдетте қолжетімді заңгерлер тізімін бере алады.
Rule 35 деген не?
Rule 35 — Detention Centre Rules 2001 ережесінің тармағы: егер ұсталған адам азаптау құрбаны болса, trafficking немесе ауыр сырқаттанса, IRC дәрігері есеп жазуға міндетті. Сұрау үшін стандартты сөйлем: "I want a Rule 35 assessment". Есеп Home Office-ке жіберіледі, олар босату мәселесін қарауға міндетті. Тиімді пайдалану үшін solicitor керек.
Bail-ға қалай өтініш беруге болады?
Bail Immigration Tribunal арқылы беріледі — адвокат және bail address (босап шыққаннан кейін тұратын мекенжай) қажет. BID тегін көмектеседі. Бас тартылған жағдайда қайта өтініш беруге болады — стратегияны solicitor-мен талқылаңыз.
Жүкті әйелдерді ұстауға бола ма?
Жүкті әйелдерді ең көп дегенде 72 сағатқа ұстауға болады. Мерзімді тек министрдің рұқсатымен 7 күнге дейін ұзартуға болады. Бұл уақыт бойынша жалғыз заңды ерекшелік — басқаларына шектеу жоқ.
Өзімді жайсыз сезінсем не істеу керек?
Орталықтағы healthcare team-ге хабарласыңыз — олар көмектесуге міндетті. Тәуелсіз бағалау үшін Medical Justice-қа қоңырау шалыңыз (020 7561 7498). Samaritans: 116 123 (тегін, 24/7).
Adults at Risk деген кімдер?
Home Office «Adults at Risk» саясаты — осал топтардың тізімі: азаптау, trafficking, modern slavery құрбандары; ауыр физикалық/психикалық ауруы бар адамдар; жүкті әйелдер; қарттар; жыныстық зорлық-зомбылық құрбандары. Егер адвокат Adults at Risk саясатына сілтеме жасаса + Rule 35 report болса — Home Office detention-ды жалғастыру туралы шешім қабылдағанда мұны ескеруге міндетті.
IRC-де жұмыс істеуге бола ма?
IRC-де ақылы «paid activity» бар (сағатына £1), бірақ бұл кәдімгі мағынадағы жұмыс емес. Bail арқылы IRC-ден босап шыққандарға әдетте жұмыс істеуге рұқсат етілмейді (тек Home Office permission to work берген жағдайда ғана, бірақ бұл сирек болады).
Маңызды: StartNewLife UK — анықтамалық қызмет, UK Immigration and Asylum Act 1999 s.84 бойынша immigration advisers емес. Бұл бет — жалпы ақпарат, жеке заңдық кеңес емес. Базадағы барлық заңгерлер SRA, IAA немесе BSB арқылы реттеледі — жүгінер алдында олардың мәртебесін ашық тізілімдерден тексеріңіз. Ісіңіз бойынша жеке кеңес алу үшін SRA-solicitor немесе IAA-adviser-ге тікелей хабарласыңыз.